----- zakręt proceduralny -----


Jest to manewr wykonywany w trakcie początkowego/posredniego etapu podejścia do lądowania, który opiera się na jednej z pomocy nawigacyjnych (najczęściej NDB lub VOR/DME). Co za tym idzie, ma on za zadanie wyprowadzić samolot na końcową ścieżkę podejścia. Jako, że wyróżnia się kilka rodzajów zakrętów proceduralnych, wykonanie danego zakrętu uzależnia się od informacji zawartych w mapie konkretnego podejścia do lądowania (najczęściej zaznaczony typ zakrętu do wykonania). Jeśli tego brakuje, pilot winien wykonać taki rodzaj zakrętu, by w każdej jego części pozostać w strefie manewrowej pośredniego podejścia do lądowania.


Cechy zakrętu proceduralnego:
- najczęściej posiada pomoc nawigacyjną, która ułatwia orientację w trakcie wykonywania zakrętu
- dokładnie określone czasy i kąty odlotu oraz dolotu
- wykonanie opiera się na założeniu, że pilot w zakrętach będzie utrzymywał standardową prędkość kątową (3 stopnie na sekundę)

Istnieją trzy główne rodzaje zakrętów proceduralnych:

1. Zakręty równoległe "racetrack"

Wykonuje się je tak jak przy procedurze oczekiwania "holding". Czasy odlotu są najczęściej podane na mapie danej procedury i zależą od kategorii statku powietrznego

2. Zakręty z odchyleniem "offset"
W zależności od kąta odlotu od pomocy nawigacyjnej, pilot wykonuje po ściśle określonym czasie odlotu ponowny zakręt standardowy wyprowadzający samolot na prostą do lądowania.

W tabelce zaznaczono, po jakim czasie od wykonania odlotu po zadanym kącie, pilot wykona nawrót na prostą do lądowania. Standardowo odlot wykonuje się pod kątem 30 stopni, a nawrót po 60 sekundach trwania odlotu.

3. Zakręty "90/270"
Najprostszy do wykonania z zakrętów proceduralnych. Po minięciu pomocy nawigacyjnej pilot wykonuje zakręt o 90 stopni (by wyprowadzić samolot na prostą prostopadłą do osi podejścia), a następnie nawrót o 270 stopni w stronę przeciwną. Wszystkie zakręty wykonywane są ze standardową prędkością kątową.
Dzięki temu łatwo obliczyć, że całość manewru (90+270=360 stopni) będzie trwała 2 minuty, a jego poszczególne elementy:
- 90 stopni - 30 sekund
- 270 stopni - 90 sekund


4. Wpływ wiatru
Dla zakrętów typu offset- czyli z tak zwanym odchyleniem, oraz typu "90/270", w warunkach bezwietrznych samolot zostanie wyprowadzony na prostą do lądowania przed pomocą nawigacyjną, na której zakręt był wykonywany.


W zakręcie typu offset-odchylonym, odległość ta wyniesie:

Kąt odchylenia w odlocie
Odległość przed pomocą na prostej
20 stopni
7 sekund lotu
30 stopni
10 sekund lotu
45 stopni
15 sekund lotu

Dla zakretu typu "90/270" natomiast, odległość od punktu inicjującego
manewr wyniesie 2 promienie, czyli jedna średnica zakrętu (40 sekund lotu).


5. Uogólniona procedura wykonania poprawki na wiatr w zakręcie odchylonym

- obliczyć poprawkę na wiatr w kursie dolotu do pomocy nawigacyjnej
- na kursie odlotu od pomocy zastosować podwojoną poprawkę na wiatr
- w zależności od kierunku wiatru, skrócić lub wydłużyć odlot o tyle sekund ile w stopniach wyniosła podwojona poprawka
- jeśli prędkość i kierunek wiatru nie są znane, zaleca się wydłużenie czasu odlotu o 50 do 100% od wartości standardowej

 

Przykład (dla schematu obrazującego procedurę z zakrętem odchylonym):

Dane:
Wiatr: 220/16
Obliczona poprawka na wiatr: 5 stopni w prawo
Kurs dolotu: 90 stopni
Kurs odlotu: 60 stopni (kąt odlotu 30 stopni)
Czas odlotu: 60 sekund

Obliczenia:
Kurs odlotu z poprawką na wiatr: 60-(2x5)=50 stopni (kąt odlotu 20 stopni)
Czas odlotu z poprawką na wiatr: 60-(2x5)=50 sekund