----- Klasyfikacja przestrzeni powietrznej wg. ICAO -----



      Dla zwykłego śmiertelnika spoglądającego na niebo z ziemi i pukającego się w czoło już na samą myśl o lataniu, powietrze to powietrze i już. Wszędzie jest takie samo. Jednak każdy lotnik wie, że to nie do końca prawda. Dla pilota powietrze to przestrzeń zorganizowana w FIR-y (Flight Information Region), w których roi się od stref, obszarów, rejonów (np. zakazanych czy niebezpiecznych) i różnego rodzaju dróg lotniczych. Na dodatek w tak samo wyglądającym powietrzu, obok siebie mogą obowiązywać diametralnie różne zasady i przepisy. Aby bezpiecznie latać (także na VATSIM) trzeba nauczyć się umiejętnie poruszać w tym labiryncie.

      Klasyfikacja przestrzeni ATS polega na określeniu, jakiego rodzaju służbę zapewniają powołane do tego organy określonych obszarach (zarówno przestrzeni pionowej jak i poziomej) oraz jakiego rodzaju wymagania i ograniczenia mają zastosowanie w tak podzielonej przestrzeni. Wyróżniamy 7 podstawowych klas i noszą one nazwy pierwszych liter alfabetu łacińskiego. Mamy więc klasy A,B,C,D,E,F i G. Niektóre kraje klasyfikowane przez ICAO dokonały modyfikacji stref tak, aby lepiej pasowały do warunków lokalnych. Wtedy możemy mówić o klasach A+, G+ itd.

Przestrzenie kontrolowane

Klasa A

Klasa B

Klasa C

IFR

Rodzaj lotu: - TYLKO IFR,
Separacja: Wszystkie statki Powietrzne
Służba: Kontrola ruchu Lotniczego
VMC min.: Nie stosuje się
Łączność: Ciągła, 2 - kierunkowa
Ogr. Prędkości: Nie stosuje się
Zezwolenie ATC: Tak

Rodzaj lotu: - IFR
Separacja: Wszystkie statki Powietrzne
Służba: Kontrola ruchu Lotniczego
VMC min.: Nie stosuje się
Łączność: Ciągła, 2 -kierunkowa
Ogr. Prędkości: Nie stosuje się
Zezwolenie ATC: Tak

Rodzaj lotu:- IFR
Separacja: IFR od VFR. i IFR od IFR
Służba: Kontrola ruchu Lotniczego
VMC min.: Nie stosuje się
Łączność: Ciągła, 2 -kierunkowa
Ogr. Prędkości: Nie stosuje się
Zezwolenie ATC: Tak

VFR

LOTY NIEDOZWOLONE

Rodzaj lotu: - VFR
Separacja: Wszystkie statki Powietrzne
Służba: Kontrola ruchu Lotniczego
VMC min.: Vis. 8 km pow. 3050m n.p.m. i 5 km poniżej.
Łączność: Ciągła, 2 -kierunkowa
Ogr. Prędkości: Nie stosuje się
Zezwolenie ATC: Tak

Rodzaj lotu: - VFR Separacja: VFR. Od IFR
Służba: 1)Kontrola ruchu dla sep. z IFR
2)Informacja o ruchu VFR
VMC min.: Vis. 8 km pow. 3050m n.p.m. i 5 km poniżej, 300m separacji od chmur
Łączność: Ciągła, 2 -kierunkowa
Ogr. Prędkości: Nie stosuje się
Zezwolenie ATC: Tak


Przestrzenie kontrolowane

Klasa D

Klasa E

IFR

Rodzaj lotu: - IFR
Separacja: IFR od IFR
Służba: Kontrola ruchu Z inf. o VFR
VMC min.: Nie stosuje się
Łączność: Ciągła,2 -kierunkowa
Ogr. Prędkości: 250kt IAS poniżej 3050 m n.p.m.
Zezwolenie ATC: Tak

Rodzaj lotu: - IFR
Separacja: IFR od IFR
Służba: Kontrola ruchu Lotniczego i info o ruchu VFR
VMC min.: Nie stosuje się
Łączność: Ciągła, 2 -kierunkowa Ogr.
Prędkości: Nie stosuje się
Zezwolenie ATC: Tak

VFR

Rodzaj lotu:- VFR.
Separacja: Nie zapewnia się
Służba: Informacja o ruchu między VFR a IFR (na żądanie rada dla uniknięcia kolizji)
VMC min.: Vis. 8 km pow. 3050m n.p.m. i 5 km poniżej, 300m separacji od chmur
Łączność: Ciągła, 2 -kierunkowa
Ogr. Prędkości: Nie stosuje się
Zezwolenie ATC: Tak

Rodzaj lotu: - VFR Separacja: Nie zapewnia się
Służba: Informacja o ruchu jeśli możliw
VMC min.: Vis. 8 km pow. 3050m n.p.m. i 5 km poniżej.
Łączność: Nie wymaga się
Ogr. Prędkości: 250kt IAS poniżej 3050m.
Zezwolenie ATC: Nie wymaga się



Przestrzenie niekontrolowane

Klasa F

Klasa G

IFR

Rodzaj lotu: - IFR
Separacja: IFR od VFR o ile możliwe
Służba: Informacja powietrzna
VMC min.: Nie stosuje się
Łączność: Ciągła, 2 -kierunkowa
Ogr. Prędkości: 250kt IAS pon. 3050m.
Zezwolenie ATC: Nie wymaga się

Rodzaj lotu: - IFR
Separacja: Nie zapewnia się
Służba: Informacja powietrzna
VMC min.: Nie stosuje się
Łączność: Ciągła, 2 -kierunkowa
Ogr. Prędkości: 250kt IAS pon. 3050m.
Zezwolenie ATC: Nie wymaga się

VFR

Rodzaj lotu: - VFR
Separacja: Nie zapewnia się
Służba: Informacja powietrzna
VMC min.: Vis. 8 km pow. 3050m n.p.m. i 5 km poniżej.
Łączność: Nie wymaga się
Ogr. Prędkości: 250kt IAS poniżej 3050m.
Zezwolenie ATC: Nie wymaga się

Rodzaj lotu: -
VFR Separacja: Nie zapewnia się
Służba: Informacja powietrzna
VMC min.: Vis. 8 km pow. 3050m n.p.m. i
Łączność: Nie wymaga się
Ogr. Prędkości: 250kt IAS poniżej 3050m.
Zezwolenie ATC: Nie wymaga się

      Dzięki znajomości klas wiemy: czy i jaką separację stosują organy ATC (czyli jaki współczynnik bezpieczeństwa zastosować do obserwowanego przez szybę ruchu :) ), jakie minimalne warunki meteorologiczne są wymagane do wykonania lotu VFR (czyli w widzialnością) lub utrzymania własnej separacji w warunkach VMC i jakie dodatkowe ograniczenia obowiązują.

      Z definicji: klasy od A do E są przestrzeniami kontrolowanymi; klasa F jest przestrzenią ze służbą doradczą; klasa G - przestrzenią niekontrolowaną. Zastosowanie służby doradczej w klasie F jest traktowane normalnie jako rozwiązanie przejściowe, które zostanie w przyszłości zastąpione przez służbę kontroli ruchu lotniczego.

      Klasami najczęściej wykorzystywanymi w Europie są: A - najbardziej restrykcyjna, ale jednocześnie z najlepszą obsługą i G - najbardziej liberalna i dla wszystkich. W Polsce używane są: A, B, C i G (ta ostatnia poddana niewielkim modyfikacjom).

      Jak już zdążyliśmy się zorientować, tak samo wyglądające powietrze w rzeczywistości tym samym powietrzem nie jest. Ba, nawet powietrze o tej samej nazwie może być całkiem inne. Tym, których już rozbolała głowa i stracili chęci do międzyFIRowego latania dorzucę jeszcze kilka powodów do zmartwień.

      W tak sklasyfikowanej przestrzeni istnieją drogi lotnicze (wiele różnych rodzajów), które mogą mieć inną klasę niż leżące dookoła nich powietrze; strefy (niebezpieczne, ograniczone, zakazane); strefy specjalne (np. lotów niskich lotnictwa wojskowego, tankowania w powietrzu, zrzutów paliwa, itp.); przestrzenie czasowo wyłączone i wiele, wiele innych. Dlatego przed każdym lotem należy na stronie lokalnego Vacc sprawdzić NOTAMY, w których podane są informacje o czasowym otwarciu/zamknięciu dróg itp.

      Tak więc nie ma siły - latając w obcych FIR-ach bez map, latamy w nieznane zdając się jedynie na łaskę i chęć pomocy kontrolera.

Jak się ma to na VATSIM

      Na sieci VATSIM nie zawsze można zastosować zasady w 100% przeniesione ze świata realnego, i tak też ma się to do podziału na Klasy przestrzeni. W świecie realnym każde stanowisko kontrolerskie jest obsadzone i pełni dyżur operacyjny, na VATSIM jest to prawie niemożliwe. Kontrolerzy VATSIM tak samo jak piloci, loguja się do sieci gdy maja czas i ochotę tak wiec niemożliwością jest by WSZYSTKIE stanowiska były 24 godziny na dobę obsadzone :-). Utrzymanie zatem podziału przestrzeni takim jak jest w świecie realnym było by niemożliwe, dlatego też PL-VACC, organizacja pełniąca nadzór nad Polską wirtualną przestrzenią lotniczą w sieci VATSIM dostosowała omawiany podział przestrzeni do realiów sieci,

      Szczegółowy dokument regulujący ruch VFR w rejonie Polski znajduje sie na stronach PL-VACC, dział "pliki" -> "dokumenty", oto link bezpośredni:

Zasady wykonywania lotów VFR w FIR Warszawa